O‘zbekistonda xalqaro shaxmat maktabi tashkil etiladi

O‘zbekistonda Xalqaro shaxmat maktabi tashkil etiladi. Bu Prezidentning «Shaxmatni yanada ommalashtirish va rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarorida nazarda tutilgan. Maktab Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi «Tudako‘l» dam olish bazasi hududida joylashadi. U «Shaxmat olimpiadasi va Osiyo o‘yinlari, jahon va Osiyo chempionatlari, universiadalar va boshqa musobaqalar kabi turli darajadagi xalqaro va hududiy musobaqalarda O‘zbekiston sha’nini munosib himoya qila oladigan jahon darajasidagi shaxmatchilarni tayyorlash» uchun o‘quv-mashg‘ulot bazasiga aylanadi. Shuningdek, maktabda har yili jahonga mashhur xalqaro grossmeysterlar ishtirokida yosh shaxmatchilar uchun treninglar va master-klasslarni o‘z ichiga olgan mavsumiy lagerlar tashkil etiladi. 2023 yildan boshlab Xalqaro shaxmat maktabida O‘zbekiston Prezidenti mukofoti uchun har yilgi xalqaro shaxmat turnirining yakuniy bosqichi o‘tkaziladi. Xuddi shu yildan mamlakatda besh yangi shaxmat turniri ishga tushiriladi: «Rokirovka» — mamlakatning barcha hududlaridagi yoshlar uchun; «Nuroniylar» — katta avlod vakillari uchun; «Cheksiz imkon» — nogironligi bo‘lgan shaxmatchilar uchun; Women’s Chess Championship — ayollar uchun, 8-Mart bayramiga bag‘ishlanadi, mukofot fondi 50 ming dollarni tashkil etadi; Uzbekistan Chess Open — Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi (MDH), Shanxay Hamkorlik Tashkiloti (ShHT) va Turkiy davlatlar tashkiloti (TDT) a’zo davlatlaridan bo‘lgan shaxmatchilar uchun. 2022/2023 o‘quv yilidan boshlab umumta’lim maktablari, o‘rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta’lim muassasalari hamda hududiy yoshlar markazlarida shaxmat to‘garaklari ochiladi. Jamoat joylari va dam olish bog‘larida shaxmat maydonchalari tashkil etiladi.

Qarorda O‘zbekiston Respublikasi shaxmatchilari va ularning murabbiylarini xalqaro musobaqalardagi yutuqlari uchun bir martalik pul mukofoti miqdorlari tasdiqlangan: Jahon shaxmat olimpiadasida birinchi, ikkinchi va uchinchi o‘rinlarni egallaganlar uchun mukofot miqdori mos ravishda 2000, 1000 va 500 BHM (bazaviy hisoblash miqdori, 1 BHM 300 ming so‘m yoki 27 dollarni tashkil etadi) — ya’ni 600 million, 300 million va 150 million so‘mni tashkil etadi. AQSH dollarida bu mos ravishda 54,5 ming, 27,2 ming va 13,6 ming dollarni tashkil etadi. Murabbiylar ham mukofot oladilar — 75 milliondan 300 million so‘mgacha. Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan o‘tkaziladigan jahon miqyosidagi musobaqalarda sovrinli o‘rinlar uchun mukofot miqdori 75, 150 va 300 BHM yoki 22,5 million (2045 dollar), 45 million (4090 dollar) va 90 million so‘m (8180 dollar) ni tashkil etadi. FIDE tomonidan o‘tkaziladigan Osiyo turnirlarining sovrindorlari va g‘oliblari 17,5, 35 va 70 BHM yoki 5,25 million (477 dollar), 10,5 million (954 dollar) va 21 million so‘m (1909 dollar) oladilar. Grossmeyster unvonini olganlik uchun ham mukofot beriladi — 100 BHM yoki 30 million so‘m (2727 dollar). 2021 yil yanvar oyida O‘zbekistonda respublikada shaxmatni 2025 yilgacha rivojlantirish Davlat dasturi tasdiqlangan edi. Uning doirasida barcha maktablarda ikkinchi sinfdan to‘rtinchi sinfgacha bo‘lgan o‘quvchilarga shaxmat o‘qitishni joriy etish rejalashtirilgan edi. Har yili maktablarda «Shaxmat oyligi», ta’lim muassasalari orasida «Shohruh» jamoaviy shaxmat turniri, «Jismoniy tarbiya» fani bo‘yicha o‘quvchilar va o‘qituvchilar orasida esa respublika shaxmat birinchiligini o‘tkazish nazarda tutilgan edi. Iyun-avgust oylarida mahallalardagi bolalar orasida «Mahalla kubogi» shaxmat musobaqalari, may-iyul oylarida esa mahallalardagi oilalar orasida «Shaxmat oilasi» turniri o‘tkazilishi kerak edi. Manba: fergana.agency